Nieuwe overheidsfolders over noodsituaties roepen vooral hoongelach op, maar achter dat fluiten in het donker schuilt een serieus vraagstuk: wie kan zich daadwerkelijk voorbereiden, en wie valt buiten beeld?

Sinds de eerste geruchten over de campagne Denk Vooruit en de folder Bereid je voor op een noodsituatie van de NCTV regent het reacties die de boodschap ridiculiseren en weglachen. Er zijn verwijzingen naar de folder Wenken voor de bescherming van uw gezin en uzelf uit 1961 van de organisatie Bescherming Bevolking (BB). En natuurlijk naar de reactie van de eertijds beroemde schrijver Harry Mulisch: ‘Wenken voor de jongste dag’. Onder tafel kruipen tegen de atoombom: dat is lachen. Veel van dit soort reacties op weerbaarheidscommunicatie hebben een hoog ‘fluiten in het donker’-gehalte, maar sommige uitingen maken het er ook wel naar.

Het universum van Hoogheemraadschap van Delfland wordt blijkbaar vooral bevolkt door eigenaren van vrijstaande huizen met tuin 

De NCTV houdt het breed en wil dat we ons voorbereiden op noodsituaties in het algemeen, maar het is duidelijk dat ze oorlog bedoelen. We zijn immers niet in oorlog, maar het is ook geen vrede meer. Het Hoogheemraadschap van Delfland houdt zich bij de eigen leest en bracht als onderdeel van de campagne Klimaatkrachtig een folder uit met de titel Weerkrachtig, ben jij het al?

Delfland gaat over het water in een groot deel van de Zuidelijke Randstad: van Delft, Den Haag en Rijswijk tot Rotterdam; van Maassluis tot Vlaardingen; en van Pijnacker-Nootdorp tot Westland. Een dichtbevolkte agglomeratie met oude kernen, veel Vinex-wijken en stedelijke hoogbouw. Toch lijkt het universum van het hoogheemraadschap vooral bevolkt door eigenaren van vrijstaande huizen met tuin. Of meent men dat er in de flats geen probleem is als het water stijgt?

Een advies dat eigenlijk alleen de eigenaar-bewoners van benedenhuizen raakt 

Bewoners krijgen onder meer een tip die alleen de nautisch onderlegden iets zal zeggen: ‘Voorkom dat rioolwater je huis binnenstroomt door terugslagkleppen of een pomp te installeren.’ Iets dichter bij de belevingswereld van de meesten is het advies om ‘waterkerende schotten of zandzakken te kopen om je huis te beschermen tegen binnenkomend water’. Ook dit is een advies dat vooral eigenaar-bewoners van benedenwoningen raakt.

Voor diezelfde categorie zijn er ook tuintips: graaf ‘grindkoffers’ voor tijdelijke opslag van water, koppel de regenpijp af en leid het water naar een regenton voor gratis water en minder belasting van het riool. En voor de iets ruimer behuisden en de landgoedeigenaren: leg een wadi aan voor de opvang van overtollig water.

Een belangrijk advies dat alle categorieën bewoners treft, is dan juist weer erg aspecifiek: ‘Zorg dat je altijd snel en veilig je huis kunt verlaten en meerdere manieren weet om naar buiten te komen.’ Hier had iets kunnen volgen over het niet gebruiken van liften in flats en evacuatie via trappenhuizen en portieken. Over medebewoners die slecht ter been zijn en geholpen moeten worden, maar de evacuatie niet mogen belemmeren. Over burencontact dat essentieel is om samen door een moeilijke tijd te komen.

Nou ja, daar moet men in de Delflanden dan maar de folder van de NCTV op naslaan.

Deze column verscheen op 8 december 2025 bij ROMagazine.nl